SCHOTERBOS APOTHEEK IN HAARLEM


‘Als het aan ons ligt, blijven we bereiden’

‘Iedereen vindt bereiden leuk, dus iedereen wil een keertje’

Niet leverbare medicijnen, vrijwel elke apotheek heeft er mee te maken. En apotheken die zelf bereiden, beginnen zo langzamerhand best bijzonder te worden. Bij de Schoterbos Apotheek willen ze er juist nog lang mee doorgaan. Apotheker Wytze de Jager: ‘Wij vinden het belangrijk om maatwerk te blijven leveren.’

Wie wil weten hoe de Schoterbos Apotheek in Haarlem er nu uitziet, moet snel zijn. Over een tijdje wordt de apotheek namelijk flink verbouwd. ‘We willen er een modernere, frissere apotheek van maken’, vertelt apotheker Wytze de Jager. ‘De adviesrol van de apotheek wordt steeds belangrijker. Dus je hebt meer mensen aan de balie nodig en minder achter. De publieksruimte wordt groter en er komt meer ruimte voor privacy.’

Wat niet zal veranderen in de apotheek is de bereidingsruimte. ‘De bereidingen blijven we gewoon doen. Dat kunnen we ook omdat we met vier apotheken een maatschap vormen. We hebben de strategische keuze gemaakt dat we dit willen blijven aanbieden aan onze cliënten. Tenzij de eisen zo streng worden dat we bijvoorbeeld een cleanroom moeten bouwen, dan houdt het natuurlijk op.’

Keuzevak

Twintig jaar geleden zouden we het niet gezegd hebben, maar zo langzamerhand begint het best bijzonder te worden, een apotheek die nog aan bereiden doet. Wytze de Jager: ‘Wij maken de bereidingen voor alle vier de apotheken binnen de maatschap. Dat worden daardoor onze recepten. Ons etiket staat erop, wij doen de medicatiebewaking en alles wat erbij hoort. We doen ook weleens bereidingen voor apothekers buiten de maatschap, maar dat is incidenteel. Om een collega te helpen en natuurlijk de betreffende patiënt.’

Dat juist de Schoterbos Apotheek de bereidingen doet binnen de maatschap heeft deels te maken met praktische dingen zoals de beschikbare ruimte, maar zeker ook met de persoonlijke interesse van apotheker Wytze de Jager. ‘Als het aan ons ligt, blijven we bereiden’, zegt hij. ‘Dit is een kunstje dat alleen wij als apotheken kunnen. Ik vind het niet slim dat dat zo makkelijk weggegeven wordt. Bij de assistentenopleiding is het alleen nog een keuzevak. Toch hebben we veel stagiairs, want veel leerlingen willen toch kunnen bereiden. Die komen allemaal hiernaartoe. In Haarlem zijn wij de enige.’

Precisiewerk

Een van de stagiairs bij de Schoterbos Apotheek is Beyza Aydogan. Zij kiest er bewust voor om het bereiden onder de knie te krijgen: ‘Het biedt een mooie afwisseling met achter de balie staan. Je doet even wat anders. Het is echt precisiewerk, dat vind ik ook leuk. Je bent heel geconcentreerd bezig.’

Tonny Spring in ’t Veld is al 25 jaar assistent bij de Schoterbos Apotheek. ‘Ik heb bereiden altijd erg leuk gevonden’, vertelt ze. ‘En hier is het nog steeds mogelijk, ook steriele bereidingen. Dat vind ik erg interessant.’

Overigens is het niet zo dat bij deze apotheek de hele dag door bereid wordt. En het is ook niet de manier om iets te doen aan de medicijntekorten die zoveel in het nieuws zijn. ‘Als een geneesmiddel in de handel verkrijgbaar is, heeft dat onze voorkeur’, legt Wytze de Jager uit. ‘Een alternatief zijn grootbereiders zoals Fagron. Hebben die het allemaal niet, dan kunnen we besluiten het zelf te bereiden, maar daar zitten wel haken en ogen aan. We weten namelijk niet altijd zeker of de zorgverzekeraar het vergoedt. Soms kan die een bereiding na twee jaar alsnog afkeuren. Dus bij twijfel moeten mensen de bereiding betalen. Dan kunnen ze het bonnetje zelf declareren.’

‘Dit is een kunstje dat alleen wij
als apotheken kunnen’

Dertig capsules

Bijna alle assistenten bij de Schoterbos Apotheek staan minimaal één dag op bereiden. Drie personen kunnen ook steriele bereidingen doen: de apotheker en twee assistenten. ‘Zelf doe ik alleen nog steriel’, vertelt Wytze de Jager. ‘Als je dertig capsules nodig hebt, kun je beter even een van mijn assistenten vragen. Dan is het eerder af, haha!’

De meeste bereidingen bestaan uit crèmes en capsules. ‘Dat is de hoofdmoot’, beaamt Tonny Spring in ’t Veld. ‘En een enkele keer een zetpil of een drankje. Qua steriele bereiding zijn het de cassettes die we maken.’

Tonny staat een dag in de week op bereiden en twee dagen aan de balie. ‘Iedereen vindt bereiden leuk, dus iedereen wil een keertje. Maar er is al zo weinig om te bereiden. Bovendien hebben we drie dagen in de week een stagiair, dus als je iets ziet dat zij kan maken, dan vind je het leuk om dat haar te laten doen. Dan sta je weer niet zelf in het potje te roeren!’

Hun kennis houden Tonny en haar collega’s op peil door online cursussen. ‘Elk jaar moet je er een minimumaantal volgen. Het is goed te doen, het is meer het opfrissen van je kennis.’

Lichtzinning

Is bereiden nu iets van vroeger of iets waar je je als apotheek hard voor moet maken? Apotheker Wytze de Jager windt er geen doekjes om: ‘Ik vind het heel jammer dat de bereidingen langzaam maar zeker uit de apotheek verdwijnen. Ik denk dat we het te lichtzinnig uit handen geven. Bereiden is duur: je moet een laboratoriumabonnement hebben, alle apparatuur moet elk jaar geijkt worden, het moet er überhaupt staan. Dat kost gewoon geld. De reden dat wij het nog doen is omdat wij het belangrijk vinden om maatwerk te blijven leveren. En omdat we met vier apotheken zijn. Zolang het betaalbaar blijft om aan de eisen te voldoen, blijven wij bereiden.’

Kennis delen over zelf bereiden

Zelf bereiden staat in de aandacht. Het Amsterdam UMC start, met een schenking van de Vriendenloteri, een platform om kennis uit te wisselen over de bereiding van weesgeneesmiddelen. Op dit platform kunnen ziekenhuizen, apothekers en patiënten kennis – die nu nog versnipperd is – delen over de bereiding en werking van weesgeneesmiddelen. Ook apothekers die zelf bereiden, beginnen met bereiden of willen meedenken, kunnen straks terecht op het platform.